Op de proef

In de hoek achter een wit gordijn mag je plaatsnemen op een witte, freudiaanse ligstoel. Witte koptelefoons dempen de andere geluiden inde tentoonstelling ‘Off Senses/Future Senses’ in Gemak, Den Haag. Een elastiekje met twee halve pingpongballen doe je voor je ogen. En vervolgens mag je als bezoeker een kwartier lang niksen. Het enige verzoek van de kunstenaar is om je ogen open te houden en niet in slaap te vallen.

Wit, dat is alles wat je ziet in het kunstwerk Chamber Cybil Scott. Doordat het wit zo vlak op het oog zit, heeft het oog geen punt waar het zich op kan richten. Het ene moment voelt het heel rustgevend om even helemaal niets te hoeven doen en zelfs nergens naar te hoeven kijken. Op het andere moment is het beklemmend dat het oog zich niet kan onttrekken aan het wit en nergens een rustpunt kan vinden.

In ‘Off Senses/Future Senses’ onderzoeken kunstenaars wat het meer, minder of anders waarnemen oplevert. Daardoor worden de zintuigen van de bezoeker op de proef gesteld, waardoor je geconfronteerd wordt met de grenzen, tekortkomingen en barrières van de waarneming.

Het werk Matrix van Yota Morimoto schurkt tegen die grenzen aan. Hij heeft geluiden verbonden met een beeldscherm. Bij geen geluid blijft het scherm zwart, maar dan sjilpt er een vogeltje en spoelt er een klein golfje van groene verticale lijnen door het scherm. De groene verticale en horizontale lijnen blijven elkaar in steeds snellere flitsen opvolgen naarmate Morimoto de geluiden opbouwt.

Het begint met natuurlijke geluiden van de koekoek en van kwakende ki